Dyspozytor (ang. scheduler), zwany czasami planistą niskopoziomowym (ang. low-level scheduler) – część systemu operacyjnego odpowiedzialna za przydzielanie czasu procesora w ramach przełączania zadań. Decyzja o tym, któremu procesowi przydzielić czas procesora jest podejmowana przez algorytm szeregowania. Do zadań dyspozytora należy m.in. przełączanie kontekstu.
Działania planisty zwykle muszą być skonsolidowane z całością systemu. Dlatego w praktycznie używanych algorytmach szeregowania pojawiają się dodatkowe cechy, takie jak:
- Planowanie priorytetowe – wybierany jest proces o najwyższym priorytecie. W tej metodzie występuje problem nieskończonego blokowania (procesu o niskim priorytecie przez procesy o wysokim priorytecie). Stosuje się tu postarzanie procesów, polegające na powolnym podnoszeniu priorytetu procesów zbyt długo oczekujących.
- Planowanie wielopoziomowe – zadania przypisywane są do kolejek szeregowania w zależności od parametru opisującego każde z zadań jakim w praktyce zwykle jest priorytet. Zadania w danej kolejce są następnie szeregowane określonym algorytmem takim jak na przykład FIFO lub round-robin i kierowane do wykonania. Jeśli w danej kolejce nie ma zadań gotowych do wykonywania, planista ponownie dokonuje analizy kolejki, ale dla zadań o niższym priorytecie. Zwykle możliwa jest zmiana kolejki w której szeregowane jest zadanie, poprzez zmianę priorytetu zadania.
- Planowanie wieloprocesorowe – na jednakowe lub różne procesory, a także całe komputery;
- Planowanie z uwzględnieniem mechanizmów synchronizacji zadań – ze względu na powiązanie zadań różnymi zasobami, a nie tylko procesorem, konieczne (w celu uniknięcia problemu zakleszczeń) jest uwzględnienie aspektu dostępu do tych innych zasobów przez szeregowane zadania.